Een nar is het icoon van zotheid - wat zeg ik - het historische summum van zotheid. Vooral in Europa, aan het aristocratische hof, zagen ze de nar maar al te graag komen, niet alleen voor een luchtige noot en wat ontwrichtende zotheid op een stokje. Ook gaven ze vaak satirische, en pijnlijke terechte, commentaren op bepaalde maatschappelijke wantoestanden. De nar kon dit doen onder het masker van zotheid dat hem toeliet ongegeneerd uitspraken te doen waarvoor anderen het hoofd zouden laten.

De typische klederdracht van een nar kent iedereen wellicht. De excentrieke belletjesmuts en de narrenstaf zijn de voornaamste attributen waarmee de nar zijn zotheid in de verf zet. De muts had drie flappen met aan elke flap een belletje. De flappen van deze muts refereren nog naar de tijd dat de nar een muts gemaakt van de oren en staart van een ezel.

De figuur van de nar en de symbolische representatie van de dood zijn nauw met elkaar verwant. De zegswijze 'wie laatst lacht, lacht best' is hierop gebaseerd. De lach van zotheid overwint de dood, zou je vanuit deze optiek kunnen stellen. Toch staat de nar, als symbool van zotheid, vooral garant voor naïviteit en onwetendheid. In de Tarot staat de nar vaak afgebeeld aan de rand van een afgrond waarin hij onbezorgd zou kunnen vallen. Maar de voornaamste gelijkenis tussen zotheid en de dood kunnen we vinden bij de dodendans. Net zoals in het geval van zotheid stelt de dans der doden iedereen gelijk voor de wet. Rijk of arm, iedereen zal sterven. Met iedereen kan gelachen worden, ongeacht stand of herkomst. De prent van Johann Georg Meinser uit 1550 verbeeldt deze verwantschap op treffende wijze.

Wil je de volledige galerij over zotheid bekijken?